kobieta

參見：kobietą、kobiéta、kòbiéta、kòbiétą 和 kòbiétã

波蘭語

外語每日一詞 – 2025年6月5日

kobiety

其他形式

• kobita (原為中古波蘭語，現口語或方言，庫亞維，遠馬佐夫舍，普扎斯內什，普熱梅希爾，西克拉科夫，奧爾庫什縣斯瓦夫庫夫)
• kobiéta (遠馬佐夫舍，普熱梅希爾)
• kobiyta (西克拉科夫，奧爾庫什縣斯瓦夫庫夫)

詞源

不確定。不確定。取代了 niewiasta（現視為詩意用法）和 żona（意義縮小為「妻子」）。19世紀波蘭浪漫主義作家推廣此詞。首次記錄於1545年。

• 可能源自古波蘭語 kob (“豬圈”) 或 koba (“母馬”)（詞尾 -ieta 見於一些同時期的女性名字（如 Markieta、Elżbieta、Greta））；然而，此理論已被大多數詞源學家否定。 對照kobiałka。
• Boryś 認為此詞是波蘭語創新，詞根 kob- 不明，原始詞綴可能以 -ita 擴展（比較中古波蘭語 中古波蘭語 kobita 和 najmita），但他否定 -ita 詞綴的存在。
• Bańkowski 認為此詞非本土詞彙，而是起源於日耳曼語族，可能是中古高地德語 中古高地德語 kobe (“畜欄、棚屋”)（比較現代德語 Koben）和 *geit (“山羊”)（比較現代荷蘭語 geit）的複合詞，原意為「羊圈」，但貶義地也指「女僕的圍欄」；然而，他也質疑為何其形式是 -bie- 而非 -be-。
• Sławski 也否定此詞的本土起源，但最終無法與其他語言建立聯繫。
• Długosz-Kurczabow 認為此詞可能具本土起源，特別是原始斯拉夫語 *kobь (“飛鳥占卜”) 和 *věta (“仙女”) 的複合詞，但她也不排除外來起源的可能性，例如古高地德語 gambetta (“妾”) 或甚至芬蘭語 kave (“與月亮、天空或空氣相關的生物”) 和愛沙尼亞語 kabu (“閹割動物”)（也比較原始薩米語 *kāpëk）為來源。

發音

 

• 國際音標^(幫助): /kɔˈbjɛ.ta/

• (中古波蘭語) 國際音標^(幫助): /kɔˈbje.ta/
• (大波蘭):
  • (大波蘭中部) 國際音標^(幫助): /kɔˈbjɛ.ta/
• (馬佐夫舍):
  • (近馬佐夫舍) 國際音標^(幫助): /kɔˈbjɛ.ta/
  • (波德拉謝) 國際音標^(幫助): [kɔˈbjɛ.ta]
• (小波蘭):
  • (西盧布林) 國際音標^(幫助): [kɔˈbjɛ.ta]

• 音頻1：

  (檔案)

• 音頻2：

  (檔案)

• 韻部：-ɛta
• 音節化：ko‧bie‧ta

名詞

kobieta 陰 (指小詞 kobietka，指大詞 kobiecisko，相關形容詞 kobiecy 或 (棄用) kobiecki)

1. 女人（成年女性人類）

   近義詞：białogłowa、dama、facetka、kobiałka、niewiasta、(棄用) żona

   同類詞：mężczyzna

   • Template:RQ:pl:Mick. Tad.
   • 2023年11月10日，Anna Zaleska，“Kobiety wiedzą, co robią w Poznaniu. Justyna Sieńczyłło: „Kobiety potrafią się wspierać” [FILM]”，wysokieobcasy.pl‎^[2]，原文存檔於3 Dec 2023：

     Justyna Sieńczyłło opowiadała o wsparciu, jakie otrzymuje od kobiet, gdy walczy o utrzymanie teatru, który zakładała ze swoim mężem Emilianem Kamińskim, a także o tym, jakie decyzje repertuarowe podejmuje. – Nawet 80–90 proc. spektakli jest o kobietach. Bardzo mnie interesują kobiety, zresztą dla Emiliana również były ważne – mówiła. Z kolei opera – choć tak pełna kobiecych bohaterek – tworzona jest przez mężczyzn, męska perspektywa trzyma się tak mocno, że Renata Borowska-Juszczyńska jest jedną z nielicznych dyrektorek opery.

     尤斯蒂娜·希恩奇沃談到她在努力維持與丈夫埃米利安·卡明斯基共同創立的劇院時從女性那裡獲得的支持，以及她所做的劇目決定。「甚至80-90%的演出都是關於女性的。我對女性非常感興趣，對埃米利安來說她們也很重要，」她說。另一方面，歌劇雖然充滿女性角色，卻是由男性創作的，男性視角如此強烈，以至於雷娜塔·博羅夫斯卡-尤什琴斯卡是少數幾位女性歌劇導演之一。

   • 2023年12月2日，“Papież Franciszek wskazał „wielki grzech Kościoła”. W tle sprawa kobiet”，onet.pl‎^[3]，原文存檔於3 Dec 2023：

     Papież Franciszek podczas czwartkowego spotkania z Międzynarodową Komisją Teologiczną w Watykanie podkreślił, że „Kościół jest kobietą” i wskazał, że maskulinizacja wspólnoty jest „jednym z wielkich grzechów”. – A jeśli nie zrozumiemy, kim jest kobieta lub czym jest teologia kobiety, nigdy nie zrozumiemy, czym jest Kościół – mówił Franciszek, cytowany przez eKAI.

     教宗方濟各在週四與梵蒂岡國際神學委員會會面時強調，「教會是一個女人」，並指出社群的男性化是「重大罪惡之一」。「如果我們不理解女人是誰或女性神學是什麼，我們永遠不會理解教會是什麼，」方濟各說，引自eKAI。

   1. (中古波蘭語，貶義) 淫蕩女人
      • Template:RQ:pl:CiekPotr
2. (口語或方言，大波蘭中部，波德拉謝，蒂科欽，近馬佐夫舍，切爾斯克，西盧布林，赫米爾尼克，雷茲奇察·克謝扎) 女人（妻子或情人）

   近義詞：dama

   Chłop miał kobietę ogromną pijaczkę. (近馬佐夫舍、切爾斯克)

   那個男人有個酗酒的妻子。

   Chłop radzi się swej kobiety. (西盧布林、赫米爾尼克) ― 那個男人在諮詢他的女人。

   Wyjechał gospodarz i zostawił kobiete. (西盧布林、雷茲奇察·克謝扎)

   農夫離開了，留下他的女人。

   • 2023年12月16日，“„Kobieta mojego życia odrzuciła moje oświadczyny. Załamałem się, bez niej moje życie nie miało sensu””，kobieta.pl‎^[4]，原文存檔於26 Jan 2024：

     Jej słowa zabolały. Ale to, co zrobiła później, było jak cios w splot słoneczny. Chciałem ją przytulić, już zrobiłem krok w jej stronę... a ona się cofnęła. Kobieta, którą kochałem, wystraszyła się, że mogę ją uderzyć! Poczułem palący wstyd.

     Her words hurt. But what she did next was like a blow to the solar plexus. I wanted to hug her, I had already taken a step toward her... and she backed away. The woman I loved was scared that I might hit her! I felt a burning shame.

3. (波德拉謝，蒂科欽，貶義) 女孩（年輕女性人類）

   上位詞：dziewczyna

4. (棄用) 僱傭女工

   近義詞：najemnica、robotnica

用法說明

• 此詞在16世紀被視為貶義，但自17世紀以來，它已成為「女人」的標準、中性詞彙。
• 在中大波蘭方言中，此詞僅意指「妻子」。

變格

kobieta 的變格

	單數	複數
主格	kobieta	kobiety
屬格	kobiety	kobiet
與格	kobiecie	kobietom
賓格	kobietę	kobiety
工具格	kobietą	kobietami
方位格	kobiecie	kobietach
呼格	kobieto	kobiety

中古波蘭語：

kobieta 有紀錄的形式

	單數	複數
主格	kobieta	kobiety
屬格	kobiety/kobietę	—
與格	kobiecie	—
賓格	—	kobiety
工具格	—	kobietami
方位格	—	kobietach
呼格	—	—

派生詞彙

名詞

• kobieciarz
• kobieciątko
• kobiecina
• kobieton

相關詞彙

副詞

• kobieco

名詞

• kobieciarstwo
• kobiecinka
• kobiecość

派生語彙

• → 白俄羅斯語: кабе́та (kabjéta)
• → 卡舒比語: kòbiéta
• → 西里西亞語: kobiyta
• → 斯洛溫語: kôbjéta
• → 烏克蘭語: кобі́та (kobíta)

附記

根據《當代波蘭語頻率詞典》（Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej，1990），kobieta 是波蘭語中最常用的詞之一；在十萬個單詞的語料庫中，此詞在科學文獻中出現27次，在新聞中出現47次，在散文中出現16次，在小說中出現82次，在戲劇中出現78次，總計250次，使其成為五十萬個單詞的語料庫中第207常見的詞。

延伸閱讀

• 參見kobieta in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN 中的內容
• 參見波蘭語詞典PWN上有關kobieta的內容
• “KOBIETA”，Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [十七和十八世紀波蘭語電子詞典]，13.03.2023年
• Samuel Bogumił Linde (1807-1814年)，“kobieta”，Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861年)，“kobieta”，Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902年)，“kobieta”，Słownik języka polskiego (波蘭語)，第 2 卷，Warsaw，第 383 頁
• Jan Karłowicz (1901年)，“kobieta”，Słownik gwar polskich [波蘭語方言詞典]，第 2: F do K 卷，Kraków: Akademia Umiejętności，第 387 頁
• kobieta 在 Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego