excito

參見：excitó

加泰羅尼亞語

動詞

excito

1. excitar 的第一人稱單數現在時直陳式

拉丁語

詞源

exciere (“呼喚；喚起；激發”) 的反復形，源自 ex- (“外；出”) +‎ ciere (“叫；召；喚”)。

發音

• (古典拉丁語) 國際音標^(幫助): [ˈɛks.kɪ.toː]
• (教會拉丁語) 國際音標^(幫助): [ˈɛks.t͡ʃi.t̪o]

動詞

excitō (現在不定式 excitāre，完成主動式 excitāvī，目的動名詞 excitātum)；第一類變位

1. (及物) 召喚；喚來
2. (及物) 使產生；培養；建立
3. (及物，比喻義) 刺激；激發；使啟動

   近義詞：īnstīgō, īnstinguō, exciō, irrītō, stimulō, sollicitō, percieō, concieō, cieō, concitō, urgeō, impellō, īnflammō, incendō, moveō, mōlior, adhortor, ērigō

   反義詞：domō, lēniō, sōpiō, sēdō, dēlēniō, restinguō, plācō, coerceō, mītigō, commītigō, ēlevō, levō, allevō, alleviō

   • Quintus Curtius Rufus, Historiae Alexandri Magni, Book VI

     Parva saepe scintilla contempta magnum excitavit incendium.

     一个被忽视的小火花往往会引发一场大火。

變位

    excitō (第一類變位)的變位

直陳語氣		單數						複數
		第一人稱		第二人稱		第三人稱		第一人稱		第二人稱		第三人稱
主動	現在時	excitō		excitās		excitat		excitāmus		excitātis		excitant
	未完成過去時	excitābam		excitābās		excitābat		excitābāmus		excitābātis		excitābant
	將來時	excitābō		excitābis		excitābit		excitābimus		excitābitis		excitābunt
	完成時	excitāvī		excitāvistī, excitāstī1		excitāvit, excitāt1		excitāvimus, excitāmus1		excitāvistis, excitāstis1		excitāvērunt, excitārunt, excitāvēre1
	過去完成時	excitāveram, excitāram1		excitāverās, excitārās1		excitāverat, excitārat1		excitāverāmus, excitārāmus1		excitāverātis, excitārātis1		excitāverant, excitārant1
	將來完成時	excitāverō, excitārō1		excitāveris, excitāris1		excitāverit, excitārit1		excitāverimus, excitārimus1		excitāveritis, excitāritis1		excitāverint, excitārint1
被動	現在時	excitor		excitāris, excitāre		excitātur		excitāmur		excitāminī		excitantur
	未完成過去時	excitābar		excitābāris, excitābāre		excitābātur		excitābāmur		excitābāminī		excitābantur
	將來時	excitābor		excitāberis, excitābere		excitābitur		excitābimur		excitābiminī		excitābuntur
	完成時	excitātus + sum 的 現在主動直陳形
	過去完成時	excitātus + sum 的 未完成主動直陳形
	將來完成時	excitātus + sum 的 將來主動直陳形
假設語氣		單數						複數
		第一人稱		第二人稱		第三人稱		第一人稱		第二人稱		第三人稱
主動	現在時	excitem		excitēs		excitet		excitēmus		excitētis		excitent
	未完成過去時	excitārem		excitārēs		excitāret		excitārēmus		excitārētis		excitārent
	完成時	excitāverim, excitārim1		excitāverīs, excitārīs1		excitāverit, excitārit1		excitāverīmus, excitārīmus1		excitāverītis, excitārītis1		excitāverint, excitārint1
	過去完成時	excitāvissem, excitāssem1		excitāvissēs, excitāssēs1		excitāvisset, excitāsset1		excitāvissēmus, excitāssēmus1		excitāvissētis, excitāssētis1		excitāvissent, excitāssent1
被動	現在時	exciter		excitēris, excitēre		excitētur		excitēmur		excitēminī		excitentur
	未完成過去時	excitārer		excitārēris, excitārēre		excitārētur		excitārēmur		excitārēminī		excitārentur
	完成時	excitātus + sum 的 現在主動虛擬形
	過去完成時	excitātus + sum 的 未完成主動虛擬形
祈使語氣		單數						複數
		第一人稱		第二人稱		第三人稱		第一人稱		第二人稱		第三人稱
主動	現在時	—		excitā		—		—		excitāte		—
	將來時	—		excitātō		excitātō		—		excitātōte		excitantō
被動	現在時	—		excitāre		—		—		excitāminī		—
	將來時	—		excitātor		excitātor		—		—		excitantor
非定形		不定式						分詞
		主動			被動			主動			被動
現在時		excitāre			excitārī			excitāns			—
將來時		excitātūrum esse			excitātum īrī			excitātūrus			excitandus
完成時		excitāvisse, excitāsse1			excitātum esse			—			excitātus
將來完成時		—			excitātum fore			—			—
完成可能式		excitātūrum fuisse			—			—			—
動詞性名詞		動名詞								目的分詞
		屬格		與格		賓格		奪格		賓格		奪格
		excitandī		excitandō		excitandum		excitandō		excitātum		excitātū

¹至少有一個罕見的詩歌省音完成時形式有文獻記載。

派生詞彙

• excitatio

派生語彙

詞彙

• 意大利-羅曼語支：
  • 加盧拉語：sciutà
  • 那不勒斯語：scetare
  • 薩薩里語：isceddà，isciddà
  • 西西里語：scitare (卡拉布里亞)
• 撒丁語：
  • 坎皮達諾方言：schidai
  • 洛古多羅方言：ischidare
  • 努奧羅方言：ischitare
• 南高盧-羅曼語支：
  • 古奧克語：esedar
• 通俗拉丁語：
  • ⇒ *dēexcitō （至此查閱更多衍生詞彙）
• → 加泰羅尼亞語：excitar
• → 英語：excite
• → 世界語：eksciti
• → 法語：exciter
• → 弗留利語：ecitâ
• → 加利西亞語：excitar
• → 意大利語：eccitare
• → 皮埃蒙特語：ecité
• → 葡萄牙語：excitar
• → 羅馬尼亞語：excita
• → 西班牙語：excitar

參考資料

• excito in Charlton T. Lewis & Charles Short, A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press, 1879
• “excito”, in Charlton T. Lewis (1891年) An Elementary Latin Dictionary，New York：Harper & Brothers
• excito在Gaffiot, Félix (1934年) Dictionnaire illustré Latin-Français (拉丁語-法語詳解詞典)，Hachette中的內容
• Carl Meissner; Henry William Auden (1894年) Latin Phrase-Book‎^[1]，London：Macmillan and Co.
  • to make up, stir up a fire: ignem excitare (pro Mur. 25. 51)
    
  • to rouse, wake some one: (e) somno excitare, dormientem excitare
    
  • to elicit loud applause: clamores (coronae) facere, excitare
    
  • to excite emotion: motus excitare in animo (opp. sedare, exstinguere)
    
  • to put a man in a pleasurable frame of mind: animum alicuius ad laetitiam excitare
    
  • to inspire the spiritless and prostrate with new vigour: excitare animum iacentem et afflictum (opp. frangere animum)
    
  • to awaken new hope in some one: ad spem aliquem excitare, erigere
    
  • to rouse a person's suspicions: suspicionem movere, excitare, inicere, dare alicui
    
  • to rouse in some one an enthusiasm for virtue: excitare aliquem ad virtutem
    
  • to arouse some one's lust: libidinem alicuius excitare
    
  • to summon some one from the dead: aliquem ab inferis or a mortuis evocare, excitare (passive ab inferis exsistere)
    
  • to build a tower: turrim excitare, erigere, facere
    
  • to cause a war: bellum facere, movere, excitare
    
  • to incite to valour: ad virtutem excitare, cohortari (or simply adhortari, cohortari)
    
• excito in Ramminger, Johann (访问于16 July 2016) Neulateinische Wortliste: Ein Wörterbuch des Lateinischen von Petrarca bis 1700‎^[2]，pre-publication website, 2005-2016
• von Wartburg, Walther (1928–2002年)，“excitare”，Französisches Etymologisches Wörterbuch (德語)，第 3 卷，第 273 頁

葡萄牙語

動詞

excito

1. excitar 的第一人稱單數現在時直陳式

西班牙語

動詞

excito

1. excitar 的第一人稱單數現在時直陳式